| Oberstufe: Differential- und Integralrechnung |
| Oberstufenskript Differential- und Integralrechnung für Grund- und Leistungskurse von Jürgen Rohde |
| Die Produktenregel kann umgeformt werden zu | ||||||||||||
| u v ' = u v - u ' v | ||||||||||||
| wobei u und v Funktionen mit stetiger Ableitung über
einem Intervall [ a | b ] seien. Dann existieren auch die Integrale auf beiden Seiten über [ a | b ] mit |
||||||||||||
|
Regel der partiellen Integration |
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Beispiel:
| Gesucht sei | b | ln x dx . | ||||||||||||
| a | v ' | u | ||||||||||||
| Schreibt man | b | ln x dx = | b | dx = [ x · ln x ] | b a |
- | b | x · | 1 x |
dx = b ln b - a ln a - ( b - a ) | ||||
| 1 | · | ln x | ||||||||||||
| a | a | a | ||||||||||||
Man kann die Regel natürlich auch unter Weglassung der Integrationsgrenzen
zur Bestimmung von Stammfunktionen benutzen. Im Beispiel
| ln x dx = | 1 · ln x dx = x · ln x - | x · | 1 x |
dx = x · ln x - 1 + C |
| Beispiel: | x · sin x dx |
| x · sin x dx = - x cos x - | 1 · ( - cos x ) dx = - x cos x + sin x + C |
15.3 Integral von Umkehrfunktionen
Die Funktion sei L-stetig und umkehrbar mit der
Umkehrfunktion
.
Anschaulich bestätigt man an Hand der Zeichnung leicht
| b | f + | f (b) | = b · f (b) - a · f (a) | Integralformel der Umkehrfunktion |
|||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| a | f (a) |
Im folgenden Beweis sind die Argumente zu ergänzen:
Falls f zusätzlich L-differenzierbar ist, gilt
| b | f (x) dx = | b | 1 · f (x) dx = [ x · f (x) ] | b a |
- | b | x · f ' (x) dx = | |||
| a | a | a | ||||||||
| = | b · f (b) - a · f (a) - | b | |
( f (x) · f ' (x) ) dx | ||||||
| a | ||||||||||
| = | b · f (b) - a · f (a) - | f (b) | |
(z) dz , | ||||||
| f (a) | ||||||||||
Beispiel:
| 16 | 4 |
dy = 16 · 2 - 1 · 1 - | 2 | x4 dx = | 4 5 |
· 31 , | ||
| 1 | 1 |
weiter zu
16. Eigenschaften gebrochen rationaler Funktionen in Beispielen